19 dagen – Op reis naar het Colombia van Gabriel García Márquez

Olaf Reizen organiseert deze bijzondere individuele rondreis aan de hand van het door Marcel Bayer geschreven boek: ‘Het Colombia van Gabriel García Márquez”. Hij duikt hier in de wereld van de beroemde Colombiaanse schrijver en Nobelprijswinnaar (1982) Gabriel García Márquez en volgde zijn sporen in Colombia. Nu is het voor de reiziger ook mogelijk om vele fascinerende plekken uit het leven van Marquez en uit zijn boeken zelf te gaan bezoeken.

Op reis naar het Colombia van Gabriel García Márquez

‘Aan de gevel bij de Portal de los Dulces (de Galerij van de Lekkernijen) in Cartagena hangt, mooi afgebeeld als bladzijde uit een boek, een citaat van de schrijver uit een van z’n werken. Het gaat over de betekenis van deze plek in de stad, als een uit elkaar getrokken wespennest, waar de hele bevolking langskomt, van januari tot januari, in een lichtzinnige of ernstige stemming… Gabriel García Márquez brengt de plek tot leven in Liefde in tijden van cholera en beschrijft de sfeer, die hij hier proeft, nog treffender in zijn memoires Leven om het te vertellen. Zonder er geweest te zijn, ziet en voelt de lezer de intensiteit van het leven en de historische gelaagdheid op het plein achter de Gran Puerta del Reloj, de stadspoort met de klokkentoren. Staan we eenmaal zelf op deze plaats en worden we geconfronteerd met het werk van de wereldberoemde schrijver, dan opent zich een wereld aan beelden en herinneringen. We zien hoofdpersonen uit zijn boeken lopen, denken aan verrassende, grappige en romantische fragmenten; we voelen ons deel uit maken van de literaire creatie van de schrijver.’ (fragment uit: Het Colombia van Gabriel García Márquez, door Marcel Bayer, Dominicus/Gottmer, Haarlem 2012).

Reisprogramma

De reis gaat langs Cartagena, Colombia’s heroïsche, elegante stad, en inspiratiebron voor misschien wel Gabriel García Márquez’ mooiste roman: Liefde in tijden van cholera. Lange tijd was Cartagena de Indias, zoals de stad officieel heet, de belangrijkste haven aan de Caribische kust, centrum van de slavenhandel, stad van de kloosterorden, bestuurscentrum en hoofdzetel van de Inquisitie. Dankzij de vrijwel ongeschonden koloniale architectuur en misschien wel de terugval van de stad door de opkomst van Barranquilla als grote moderne stad aan de kust, is Cartagena bewaard gebleven als een stuk gestold verleden.
Voor Gabriel García Márquez is het de plek waar hij de eerste schreden zet op het pad als journalist, waar hij korte tijd met zijn ouders verblijft en later weer terugkeert om er Liefde in tijden van cholera en Over de liefde en andere duivels te schrijven. Sindsdien staat Cartagena voor de romantische stad van de eeuwige liefde tussen Florentino Arizo en Fermina Daza.

Barranquilla is de hoofdstad van departement Atlántico, een modern en levendig centrum van handel en industrie, en episch centrum van het carnaval in Colombia. Tijdens het Carnaval de Barranquilla leeft de costeño zich uit in een wervelend spektakel van muziek en dans. Vroeg in de 20ste eeuw mengen immigrantenstromen zich met de plaatselijke bevolking, afstammelingen van Europanen, Afrikanen en indianen. Ze brengen de bedrijvigheid en inspiratie, waar de jongere generatie zich halverwege die eeuw graag aan laaft. De kleine Gabito wordt hier Gabo voor z’n vrienden. Op de redactie van El Heraldo rijpt hij als journalist en te midden van het artistieke en schrijverstalent van de Grupo de Barranquilla raakt hij bevangen door de wereldliteratuur.
In het achterland van deze departementen bepaalt de rivier de hartslag van het leven. Plaatsjes als Magangué, Sucre, waar het gezin García Márquez de gelukkigste jaren beleeft, en vooral Mompox doen meteen denken aan het beeld dat Het kwade uur, De kolonel krijgt nooit post en Kroniek van een onaangekondigde dood oproepen. Dat is niet zo vreemd, want García Márquez liet zich bij het schrijven van deze romans leiden door de beelden, die hij zelf had over het binnenland. Maar hij tekent hier ook de onwaarschijnlijke verhalen op over Mamá Grande, die ontspruiten aan het volksgeloof.

Het door en door groene departement Magdalena, ingeklemd tussen de gelijknamige rivier en de flanken van de Sierra Nevada, vormt het hart van Márquez’ Colombia. Midden tussen de bananenplantages ligt Aracataca waar Gabito de eerste acht jaar van zijn jeugd doorbrengt, bij zijn grootouders kolonel Nicolás Ricardo Márquez en Tranquilina Iguarán. Het slaperige plaatsje staat model voor ‘Macondo’ en vormt het hoofddecor voor Honderd jaar eenzaamheid en Afval en Dorre Bladeren. Er is geen denkbeeldig dorp in de wereldliteratuur zo bekend als Macondo. Ook al is de United Fruit Company uit Boston allang vertrokken, in het achterland zijn bananen en andere tropische gewassen als de oliepalm nog altijd de voornaamste broodwinning. Sinds de schrijver het dorp uit zijn herinnering herschiep als Macondo, draait alles in Aracataca om de schrijver.

Havenstad Santa Marta is het bestuurcentrum, eeuwenlang een conservatief bolwerk, en tegenwoordig een levendige handelsstad. De geboorteplaats van Luisa Santiaga, de moeder van de schrijver, is tevens de plaats waar nationale held Simon Bolívar zijn laatste levensdagen doorbrengt. Voor de Colombianen is de finca waar El Libertador stierf is een nationaal monument. Voor García Márquez vormt het de inspiratie voor het tweede deel van De generaal in zijn labyrint.
Niet ver daar vandaan ligt Ciénaga, aan het gelijknamige moeras. De plaats van twee historische gebeurtenissen plaats, die op de jonge schrijver veel indruk maken: de definitieve veldslag in De Oorlog van Duizend Dagen en het bloedbad onder de stakers van de bananenplantages. Ze worden verwerkt in Honderd jaar eenzaamheid en Afval en dorre bladeren.
Aan de kust, iets noordelijker van Santa Marta, ligt Parque Nacional Tayrona, zonder twijfel het mooiste natuurgebied in dit deel van Colombia en woonplaats van de Tayronas. Hun verborgen nederzetting is naast de stranden hoofdattractie in de kustzone. Hoger in de bergen van de Sierra Nevada wonen de Kogi en Arhuacos. Ze zijn verdreven uit het gebied waar de plantages moesten komen en de steden werden gesticht, en proberen hun culturele tradities vast te houden op gepaste afstand van de moderne wereld.

La Guajira, het noordelijkste departement van Colombia, is de geboortestreek van Gabo’s moeder en grootouders. Een ruig landschap, gegeseld door de hete zon en de oceaanwind.
De woestijn ontmoet de zee in een strook die bestaat uit lange lege stranden, zandduinen, lagunes en mangrovebossen. Uitgerekend die plek is ooit door de Wayúu-indianen uitgekozen als hun leefgebied, omdat er zo veel parelbanken voor de kust lagen. En ze wonen er nog steeds, ondanks de komst van de Spanjaarden, die afkwamen op de parels en later ook zout gingen winnen. Riohacha, de ‘stad van zand en zout’, is de plaats waar de grootouders van Gabriel García Márquez vandaan komen en zijn moeder Luisa Santiaga opgroeit. De schrijver zelf kent het gebied grotendeels in zijn verbeelding op basis van de verhalen van zijn familieleden. Die verhalen en het volksgeloof vol mystiek hebben onmiskenbaar bijgedragen aan de magisch-realistische stijl waar de schrijver later beroemd mee wordt. In de schrale natuurlijke omgeving en rauwe volkscultuur van La Guajira situeert Gabriel García Márquez de droevige geschiedenis van Eréndira, die de onwaarschijnlijkste vernederingen moet ondergaan, om de ‘schuld’ aan haar harteloze grootmoeder in te inlossen.

Ingeklemd tussen de Sierra Nevada en de grens met Venezuela ligt Cesar. Een gebied met moeilijk begaanbare bergstreken en vruchtbare valleien waar landbouw en veeteelt floreren. De plaatsen op de route van de kust naar het centrale bergland zijn vanouds levendige handelscentra. In de vrije tijd vermaakt de bevolking zich met vallenatos, de muziek die in hun bloed zit met teksten die meestal gaan over de liefde. Barrancas, een plaatsje stroomopwaarts aan de Río Ranchería waar Luisa Santiaga het levenslicht zag, is voor eeuwig verbonden met het duel waarbij Nicolás Márquez Mejía een jongere dorpsbewoner doodt. De gebeurtenis zal later centraal staan in Het kwade uur. Valledupar, hoofdstad van het departement Cesar, heeft voor Gabo vooral betekenis vanwege de volksmuziek, de vallenato, waarvan hij altijd een geestdriftig vertolker is geweest. Later gebruikt de schrijver in Liefde in tijden van cholera de verhalen over de gedwongen reis die moeder Luisa Santiaga met haar ouders maakt langs al deze plaatsen, een poging om de ontluikende liefde met de telegrafist Gabriel Eligio te dwarsbomen. Hij laat Fermina Daza dezelfde gedwongen reis maken, maar de vindingrijke Florentino Ariza weet – net als Gabriel Eligio – contact met zijn geliefde te houden door middel van het netwerk van telegrafisten langs de reisroute.

De reis sluiten we af in de hoogvlakte in de Andes, die zich uitstrekt over de departementen Santander, Boyaca en Cundinamarca. Voor Gabo is het een andere wereld. Nooit heeft hij kunnen wennen aan de overgang van de warme, zwoele en levendige kuststreek naar het grauwe, kille en centrale deel van Colombia met z’n gesloten bewoners. Maar net als voor velen is het voor hem de onvermijdelijke plek voor de studie en verdere volwassenheid. Op het Nationale Lyceum van Zipaquirá maakt hij een leerzame en mooie tijd door, in de hoofdstad Bogotá is hij getuige van dramatische gebeurtenissen, eerst als student, later als journalist. Bij de grote kranten El Tiempo en El Espectador verwerft hij roem als verslaggever. Gabo heeft zijn hele leven lang een haat-liefdeverhouding met Bogotá gehouden. Een plek waar hij nooit echt heeft kunnen aarden, symbool voor alles dat hij verafschuwt aan macht, onderdrukking en arrogantie. Maar tegelijkertijd een plek die hem mateloos intrigeert en fascineert. Tegelijkertijd blijft hij in Bogotá terugkomen, omdat de stad vooral de laatste vijfentwintig jaar ook in cultureel opzicht toonaangevend is geworden. De opgeknapte wijk La Candelaria, waar de stad ooit uit is ontstaan, het koloniale centrum, de fantastische musea en de ambitiueze moderniseringsslag die de leefbaarheid moet vergroten, maken Bogotá tot een interessante metropool.
In zijn latere leven, als gevierd schrijver en wereldberoemd persoon, gaat García Márquez er toch wonen, zij het tijdelijk. Dat stelt hem in de gelegenheid om Ontvoeringsbericht te schrijven; één van de meest meeslepende en indringende boeken over de laatste episode in de Colombiaanse nationale geschiedenis van geweld en terreur.

Teksten ontleend aan Het Colombia van Gabriel García Márquez, door Marcel Bayer, Dominicus/Gottmer, Haarlem 2012.
www.dominicus.info

Prijs op Aanvraag.

Prijzen zijn afhankelijk van de exacte reisdata. Prijzen zijn per persoon, een indicatie en onder voorbehoud van beschikbaarheid, wijzigingen en de dollarkoers.

Vliegtickets kunnen alleen geboekt worden in combinatie met een landarrangement dat verzorgd wordt door Olaf Reizen. Het is wel mogelijk alleen het landarrangement te boeken.

Landarrangement is inclusief
  • Overnachtingen op tweepersoonskamers op basis van logies & ontbijt.
  • Genoemde transfers in privé.
  • Genoemde activiteiten/excursies.
  • Lokale gids daar waar nodig.
Landarrangement is exclusief:
  • Internationale & binnenlandse vluchten.
  • Optionele excursies.
  • Eten en drinken niet genoemd in het programma.
  • Entreegelden Nationaal Parken, Reservaten en excursies.
  • Eventuele benodigde visa en inentings- en vaccinatiebewijzen. Indien er via de VS gereisd wordt dan is een ESTA verplicht, welke voor vertrek aangevraagd dient te worden. Voor de voorwaarden hiervan en meer informatie over visa: http://visumdienst.com/.
  • Eventuele kosten douaneformulieren en vertrekbelasting.
  • Persoonlijke & onvoorziene uitgaven.
  • Reis- en annuleringsverzekering.
  • Administratiekosten € 25,- per boeking.
  • Stichting Garantiefonds € 15,- per boeking (voor reissommen tot € 10.000,-).
  • Calamiteitenfonds € 2,50 per boeking (maximaal 9 personen).

Relevante informatie bij deze voorbeeldreis

bel ons